वसिमको संस्कृतिमोह

विराटनगरका बासिन्दा वसिम आलम राजनीतिक वृत्तमा चिनिएको नाम हो । नेकपा एकीकृत समाजवादीको भ्रातृ संस्था अनेरास्ववियु्का सह-अध्यक्ष आलम हरेक आन्दोलनका अगुवाका रुपमा पनि स्थापित छन् । सामाजिक र राजनीतिक विषयमा सामाजिक सन्जालमार्फत तिखो टिप्पणी पनि गरिरहन्छन् ।

त्यसो त एउटा राजनीतिक कार्यकर्ताको दायित्व निर्वाहमा मात्रै सिमित भने उनी छैनन् । सामाजिक सन्जालमा पछ्याउने हरेकले उनका बारे थाहा पाउने अर्को पाटो पनि छ , नेपालका हरेक साँस्कृतिक चाडपर्वहरुप्रतिको उनको लोभलाग्दो लगाव र अनुकरणीय सहिष्णु शैली उनको विशेषता हो । त्यसैले मुस्लिम समुदायका उनी आफ्नो पर्वहरु त मनाउँछन् नै, मुलुकभित्र मनाइने अन्य पर्वहरु, संस्कृतिहरुमा पनि उत्तिकै सक्रियतापूर्वक सहभागी हुन्छन् ।

‘मलाई आफ्नो जातीय संस्कृति, संस्कारप्रति गौरवबोध छ’ हरेक शुक्रबार मस्जिदमा गएर नमाज पढ्ने आलम भन्छन् ‘त्यतिकै श्रद्धा मलाई अन्य जातीय र सांस्कृतिक चलनहरुप्रति पनि छ । इद होस् या दसैं, नेपाल सम्वत होस् वा उधौली सबै पर्वहरु हाम्रा संस्कृतिका धरोहरहरु हुन् । हाम्रा लागि यी सबै पर्वहरु श्रद्धायोग्य धरोहर हुन्। त्यसैले यी सबैमा मेरो उस्तै उत्साहको तहमा सहभागिता रहन्छ ।’

त्यसो त उनी आफ्नो जातीय संस्कृतिले निर्धारण गरेका हरेक नियमको कडाईपूर्वक पालना पनि गर्छन् । त्यसबाहेक नेपालका हिन्दूहरुले मनाउने चाडपर्वहरुमा पनि उत्तिकै लगावपूर्वक सहभागी हुन्छन् । त्यही भएर उनी कहिले चेलीबेटीहरुबाट रक्षाबन्धनमा ‘राखी’ लगाइरहेका हुन्छन् भने तिहारमा तिनै चेलीबेटीहरुबाट टीका र आशिर्वाद थापिरहेका भेटिन्छन् भने छठको रमाइलोमा पनि रमिरहेका भेटिन्छन् ।
उनी किरात समुदायका ज्वाइँ हुन् । विराटनगरकै सन्जु राईसँग वैवाहिक यात्रा अघि बढाइरहेका उनी दसैंमा मान्यजनहरुबाट हरेक वर्ष टीका थाप्छन् । तिहारमा उनले टीका लगाउने चेलीबेटीको संख्या नै आधा दर्जनभन्दा बढी छ । ‘मेरा चेलीबेटीहरुको आशिर्वाद रक्षाधन्धन र तिहारमा मैले अपेक्षा गर्ने सबैभन्दा महत्वपूणर् पक्ष हो’, आलमले थपे ‘दसैंमा मान्यजनहरुको आशिष र आफन्तजनहरुसँगको मेलमिलाप अर्को आकर्षक पक्ष लाग्छ ।’

मुस्लिम समुदायको हरेक सांस्कृतिक परम्पराप्रति उनको गहिरो लगाव छ।

राजनीतिमा ‘सार्वजनिक खपत’ को शैली ह्वात्तै बढेको छ । अहिले चुनावका बेला त झनै उम्मेद्वारहरु धान काट्न खेतैमा पस्ने, कसैले आँगन बढारिदिने गरेका दृश्य पनि देखिन्छन् । राजनीतिमा सम्भावना भएका युवा नेता आलमले भने राजनीतिमा नलाग्दै यी सबै चाडपर्वहरु मनाउन तालिसकेका थिए । उनी यी हरेक पर्वहरुमा बाल्यकालदेखि नै सहभागी हुँदै आएका छन् । फरक यत्ति हो, त्यसबेला उनको यो शैली सानो घेरामा सिमित थियो । जब उनले राजनीतिक र सामाजिक परिचय बनाए, उनको यो शैलीको चर्चा अन्यत्र पनि फैलिँदै गयो ।

‘मैले बाल्यकालदेखि नै दशैं र तिहार मनाउँदै आएको हुँ’, उनले भने, ‘मलाई नेपालका हरेक चाडपर्वहरू आफ्नो लाग्छन्। कुनै पनि धर्म संस्कृतिले अन्य समुदायको धर्म संस्कृतिलाई निषेध गर्दैन, हाम्रा धर्म संस्कृतिहरु आपसी मेलमिलाप, एकता र सहकार्यका पर्याय हुन् ।’

वसिम सक्रिय युवा राजनीतिज्ञ मात्रै होइनन्, उत्तिकै सक्रिय सामाजिक अभियन्ता पनि हुन् । बाढीको विपद् होस् अथवा कोरोनाको कहर, गरिब र असहायहरुका लागि दरिलो साथी बनेर उनी र उनको टिम उभिँदै आएको छ । विराटनगर क्षेत्रमा उनले कोरोनाकालमा गरेको कामको चर्चा अहिले पनि सार्वजनिक वृत्तमा हुने गर्छ ।

कोरोना कालमा सर्वसाधारण घरभित्र थुनिएका बेला विपन्न, असहाय र मजदुरलगायत कैयौँ परिवारलाई हातमुख जोर्न हम्मे-हम्मे परेको बेला उनको नेतृत्वमा उनीहरुलाई खाना खुवाउने काम हप्तौंसम्म चलेको थियो । हाम्रो अभियानमार्फत उनको नेतृत्वको टिमले खाना खुवाउनुको अतिरिक्त लत्ताकपडा प्रदान गर्ने कामसमेत गर्दै आएको छ । अभियान अहिले पनि निरन्तर छ ।

माक्र्सवादी विचारका पक्षपाती आलम सक्नेले नसक्नेका लागि केही गर्नु नै प्रमुख कुरा हुने बताउँछन् । माक्र्सवादीहरु धर्म संस्कारविरोधी हुन्छन् भन्ने आरोपको पनि खण्डन गर्दै उनी थप्छन् ‘निरन्तर जनतामाझ रहनु, उनीहरुकै कुरा सुन्नु, उनीहरुबाटै सिक्न्ु, उनीहरुसँगै रमाउनु माक्र्सवादको निर्देशन हो । साँस्कृतिक उत्सवहरु त्यसैका एक कडी हुन् । हो, अन्धविश्वासबाट चाहिँ हामी जोगिनुपर्छ ।’